Chính phủ Hy Lạp đã chính thức ban hành Luật Di trú 5275/2026, được công bố trên Công báo Chính phủ số 17/A. Luật mới nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều chỉnh nhiều quy định liên quan đến cư trú, lao động và quyền lợi của người nước ngoài tại Hy Lạp. Những thay đổi này đặc biệt ảnh hưởng đến cộng đồng lao động và sinh viên quốc tế, trong đó có người Việt đang sinh sống và làm việc tại quốc gia này.
Thời Hạn Gia Hạn Thẻ Cư Trú Được Nới Lỏng
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là quy định mới về thời hạn nộp hồ sơ gia hạn thẻ cư trú. Theo luật mới, người nước ngoài có thể nộp hồ sơ muộn tối đa 3 tháng sau khi thẻ cư trú hết hạn, thay vì chỉ 1 tháng như trước đây.
Tuy nhiên, việc nộp trễ sẽ phải chịu mức phạt hành chính 100 euro cho mỗi tháng chậm trễ. Nếu quá thời hạn 3 tháng, hồ sơ gia hạn có thể bị từ chối hoàn toàn và người nộp phải thực hiện lại toàn bộ quy trình từ đầu. Vì vậy, cộng đồng người Việt được khuyến cáo nên kiểm tra thường xuyên thời hạn trên thẻ cư trú để tránh các rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh không cần thiết.
Cơ Hội Mới Cho Sinh Viên Và Lao Động Kỹ Thuật
Luật 5275/2026 cũng mở rộng cơ hội cho sinh viên quốc tế tốt nghiệp tại Hy Lạp. Theo quy định mới, sinh viên có thể ở lại tối đa 12 tháng sau khi tốt nghiệp để tìm việc làm hoặc khởi nghiệp.
Bên cạnh đó, thủ tục cấp giấy phép cư trú và làm việc (Single Permit) đã được đơn giản hóa khi gộp hai quy trình trước đây thành một thủ tục thống nhất. Chính sách này giúp người lao động nước ngoài dễ dàng tiếp cận thị trường lao động chính thức hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật và đổi mới sáng tạo đang được Hy Lạp ưu tiên phát triển.
Quy Định Mới Về Lao Động Thời Vụ
Đối với lao động theo mùa (Seasonal Work), luật mới cho phép người lao động chuyển đổi sang giấy phép cư trú dài hạn ngay tại Hy Lạp nếu tìm được chủ sử dụng lao động ký hợp đồng dài hạn và đáp ứng các điều kiện cần thiết. Trước đây, nhiều trường hợp phải quay về nước để nộp hồ sơ lại từ đầu.
Tuy nhiên, luật cũng siết chặt trách nhiệm của chủ sử dụng lao động. Các doanh nghiệp tuyển dụng lao động thời vụ phải cung cấp bằng chứng về nơi ở đạt tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn cho người lao động. Nếu vi phạm các quy định này, doanh nghiệp có thể bị xử phạt nặng và thậm chí bị cấm tuyển dụng lao động nước ngoài trong vòng 5 năm.
Một Số Quy Định Cư Trú Bổ Sung Cần Lưu Ý
Ngoài các thay đổi trên, Luật 5275/2026 còn đưa ra một số điều chỉnh quan trọng khác. Chương trình Digital Nomad Visa tiếp tục được cải tiến để thu hút người làm việc từ xa có thu nhập ổn định từ nước ngoài.
Bên cạnh đó, các yêu cầu về bảo hiểm xã hội (EFKA) và nghĩa vụ thuế sẽ được kiểm tra chặt chẽ hơn thông qua hệ thống dữ liệu điện tử liên thông giữa cơ quan thuế và Bộ Di trú. Đối với những người đã cư trú tại Hy Lạp trên 5 năm, việc xin quy chế thường trú dài hạn (Long-term Resident) sẽ thuận lợi hơn nếu chứng minh được trình độ tiếng Hy Lạp đạt mức B1 và có lịch sử đóng thuế đầy đủ, liên tục.
Áp Lực Từ Giá Thuê Nhà Tại Athens
Mặc dù thủ tục cư trú trở nên linh hoạt hơn, nhiều người nước ngoài tại Athens vẫn phải đối mặt với áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt, đặc biệt là tiền thuê nhà. Theo các báo cáo thị trường gần đây, giá thuê căn hộ tại khu vực trung tâm Athens đã tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước.
Trước tình hình này, xu hướng ở ghép (flatshare) đang ngày càng phổ biến trong cộng đồng người trẻ và lao động nước ngoài. Việc chia sẻ căn hộ giúp giảm đáng kể chi phí sinh hoạt hàng tháng và tạo điều kiện để những người mới sang Hy Lạp ổn định cuộc sống nhanh hơn. Nhiều người hiện sử dụng các nền tảng công nghệ như StayDuo (do chính người Việt tại Hy lạp sáng lập) để tìm bạn ở cùng phù hợp về lối sống và lịch sinh hoạt.
Lời Khuyên Cho Cộng Đồng Người Việt
Trước những thay đổi của Luật Di trú 5275/2026, cộng đồng người Việt tại Hy Lạp cần chủ động cập nhật các quy định mới để bảo vệ quyền lợi cư trú của mình. Việc kiểm tra thời hạn giấy tờ, lưu giữ đầy đủ hồ sơ thuế và bảo hiểm xã hội, cũng như ký hợp đồng thuê nhà hợp pháp là những yếu tố quan trọng để tránh các rủi ro pháp lý.
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, việc chuẩn bị đầy đủ về pháp lý và lựa chọn giải pháp nhà ở phù hợp sẽ giúp cộng đồng ổn định cuộc sống lâu dài và phát triển bền vững tại Hy Lạp.
Bài viết được tổng hợp và biên soạn độc quyền bởi đội ngũ VietLife EU.
